Το 2010, η Rose Norman (Ρόουζ Νόρμαν) βρέθηκε να κοιτάζει έναν πίνακα με έξι πιθανά έργα συγγραφής. Πρόσφατα είχε συνταξιοδοτηθεί από 27 χρόνια διδασκαλίας αγγλικών στο κολέγιο, αλλά αυτό δεν σήμαινε ότι η γεννημένη στην Αλαμπάμα γυναίκα θα σταματούσε να εργάζεται.
Ένα από αυτά τα σχέδια, μια προσπάθεια να διατηρηθούν τα επιτεύγματα των λεσβιών φεμινιστριών του Νότου, θα καθόριζε το επόμενο κεφάλαιο της ζωής της. Το 2012, η Norman συνίδρυσε το Southern Lesbian-Feminist Activist Herstory Project. Έκτοτε έχει πραγματοποιήσει περισσότερες από 100 συνεντεύξεις, έχει επιμεληθεί έξι τεύχη του λεσβιακού τριμηνιαίου περιοδικού Sinister Wisdom και έχει γράψει ένα βιβλίο σχεδόν 400 σελίδων.
Βασίζεται σε 58 συνεντεύξεις και αρχειακό υλικό αρκετών δεκαετιών μεταξύ αυτών, ενημερωτικά δελτία, βιβλία επισκεπτών και κασέτες VHS
Σαν να είσαι σχεδόν παγιδευμένος σε μια παλίρροια»
Το βιβλίο αυτό είναι το «The Pagoda: A Lesbian Community by the Sea», στο οποίο η Norman, 74 ετών σήμερα, αφηγείται την ιστορία ενός κόμβου λεσβιακής-φεμινιστικής πνευματικότητας και κουλτούρας στο Σεντ Ογκουστίν της Φλόριντα.
Βασίζεται σε 58 συνεντεύξεις και αρχειακό υλικό αρκετών δεκαετιών -μεταξύ αυτών, ενημερωτικά δελτία, βιβλία επισκεπτών και κασέτες VHS- για να δώσει στους αναγνώστες μια γεύση από τον, όπως τον αποκαλούσαν οι φιλοξενούμενοι, «λεσβιακό παράδεισο».
Η Norman έριξε την πρώτη της ματιά στην ιστορία της Pagoda τον Απρίλιο του 2013, όταν πήρε συνέντευξη από έξι πρώην κατοίκους, οι οποίοι συνέχισαν να σχηματίζουν μια άλλη κοινότητα που ονομάζεται Alapine. Αμέσως κατάλαβε ότι υπήρχε αρκετό υλικό για την Παγόδα για ένα βιβλίο. Το έργο «απογειώθηκε σαν κύμα», λέει. «Σαν να είσαι σχεδόν παγιδευμένος σε μια παλίρροια. Απλά γινόταν όλο και μεγαλύτερο».
Δείτε το σχετικό βίντεο
«Παραθαλάσσια σπίτια προς πώληση, $6000»
Η Παγόδα ιδρύθηκε από δύο λεσβιακά ζευγάρια το 1977 και παρέμεινε λεσβιακή κοινότητα μέχρι το 2000. Στη μεγαλύτερη ανάπτυξή της, αποτελούνταν από 12 εξοχικές κατοικίες, μια διπλοκατοικία, ένα διώροφο σπίτι και μια πισίνα.
Το μεγάλο σπίτι, που ονομάστηκε Κέντρο, φιλοξενούσε συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, εκθέσεις τέχνης, θρησκευτικές τελετές και καλεσμένους από όλη τη χώρα, μεταξύ των οποίων γίγαντες του πολιτισμού, όπως η ποιήτρια Αντριέν Ριτς και η σκηνοθέτης Μπάρμπαρα Χάμερ.
Η κοινότητα είχε ένα ευοίωνο ξεκίνημα. Η Morgana MacVicar, η Suzanne Chance, η Rena Carney και η Kathleen Clementson αναζητούσαν χώρο για θέατρο όταν η Suzanne Chance εντόπισε την αγγελία στην εφημερίδα που θα άλλαζε τη λεσβιακή ιστορία: «παραθαλάσσια σπίτια προς πώληση, $6000».
Ορισμένοι κάτοικοι διαφωνούσαν με την αφοσίωση της κοινότητας στην πνευματικότητα και τον ακτιβισμό. Η δέσμευση της Παγόδας για οικονομικά προσιτή στέγαση μόνο για γυναίκες την οδήγησε σταθερά στο κόκκινο
![](https://www.posting.gr/wp-content/uploads/2024/07/Pagoda-aerial-composite-top.jpg)
![](https://www.posting.gr/wp-content/uploads/2024/07/Pagoda-aerial-composite-top.jpg)
H Παγόδα / Photo: slfaherstoryproject.org
«Εκεί που οι λεσβίες θα μπορούσαν να έχουν ασφάλεια»
«Φαινόταν να συμβαίνει σχεδόν από μόνο του – ένα δώρο από τη Θεά», έγραψε η MacVicar το 1978. Στην πραγματικότητα, μια ολόκληρη θρησκεία έπεσε κατευθείαν στην αγκαλιά τους. Όταν οι γυναίκες έψαχναν έναν τρόπο για να κατοχυρώσουν νομικά το καθεστώς τους μόνο για γυναίκες και να πετύχουν φορολογική απαλλαγή, η Toni Head, η ιδρύτρια της Μητέρας Εκκλησίας, έψαχνε κάποιον να αναλάβει τη λειτουργία της.
Οι κάτοικοι της Παγόδας άρπαξαν την ευκαιρία και μετονόμασαν τη Μητέρα Εκκλησία σε Παγόδα-Ναό της Αγάπης.
«Δεν υπήρχε κανένα μέρος, πραγματικά, εκείνη την εποχή, που να είχε μια κοινότητα σαν τη δική μας», δήλωσε η MacVicar. «Όπου οι λεσβίες θα μπορούσαν να έχουν την ασφάλεια του να βρίσκονται σε χώρο μόνο για γυναίκες, καθώς και πολιτιστική και πνευματική τόνωση».
Σχετικά με τον γυναικείο αυτονομισμό, την αμφιφυλοφιλία και το BDSM
Το έργο της Norman «The Pagoda» αποτυπώνει τα ιδανικά και τις προκλήσεις που καθόρισαν την κοινότητα. Ορισμένες από τις πολωτικές θέσεις της Παγόδας σχετικά με τον γυναικείο αυτονομισμό, την αμφιφυλοφιλία και το BDSM συζητήθηκαν έντονα σε παρόμοιους χώρους σε ολόκληρη τη χώρα.
Αλλά η μοναδική ιδιότητα της Παγόδας ως λεσβιακό θέρετρο, πολιτιστικό κέντρο και εκκλησία οδήγησε σε ακόμη πιο λεπτομερείς διαμάχες. Παραθεριστές και κάτοικοι προσέγγιζαν τον χώρο με διαφορετικές στάσεις, οδηγώντας σε περιστασιακές προστριβές. (Σε μια περίπτωση, ξέσπασε καυγάς για τη σεξουαλική ηθική, αφού ένας επισκέπτης άφησε ένα ματωμένο αποτύπωμα χεριού, περιγεγραμμένο από ερωτικό κείμενο, στο βιβλίο επισκεπτών).
Ορισμένοι κάτοικοι διαφωνούσαν με την αφοσίωση της κοινότητας στην πνευματικότητα και τον ακτιβισμό. Η δέσμευση της Παγόδας για οικονομικά προσιτή στέγαση μόνο για γυναίκες την οδήγησε σταθερά στο κόκκινο
![](https://www.posting.gr/wp-content/uploads/2024/07/Sundeck-ViewOfPagoda-1024x500.jpg)
![](https://www.posting.gr/wp-content/uploads/2024/07/Sundeck-ViewOfPagoda-1024x500.jpg)
H Παγόδα / Photo: slfaherstoryproject.org
«Μια νέα εποχή γυναικείας ύπαρξης»
«Θα μπορούσε κανείς να μπει στον πειρασμό να υποτιμήσει αυτούς τους αγώνες το 2024, όταν έχει σημειωθεί πρόοδος στα δικαιώματα των γυναικών και των queer ατόμων. Αλλά αυτές οι γυναίκες ουσιαστικά δοκίμαζαν πιλοτικά μια νέα εποχή γυναικείας ύπαρξης» γράφει η Lena Wilson στην Washington Post.
«Δεν είμαι αρκετά μεγάλη για να θυμάμαι όταν δεν είχαμε δικαίωμα ψήφου, αλλά είμαι αρκετά μεγάλη για να θυμάμαι όταν δεν μπορούσα να πάρω πιστωτική κάρτα χωρίς την υπογραφή του συζύγου μου», δήλωσε η Barbara Lieu, η οποία έφτασε στην Παγόδα το 1978. «Όταν δεν μπορούσες να πάρεις υποθήκη, όσο καλή δουλειά κι αν είχες».
Οι γυναίκες ένοικοι δεν έκαναν ποτέ διαφήμιση για την Παγόδα έξω από τα ειδικά λεσβιακά δίκτυα και ενημερωτικά δελτία, αλλά η αφοσίωσή τους στη διατήρηση του κοινοτικού χώρου ήταν τόσο τολμηρή όσο και ανεκτίμητη.
![](https://www.posting.gr/wp-content/uploads/2024/07/Pagoda-aerial-composite-bottom.jpg)
![](https://www.posting.gr/wp-content/uploads/2024/07/Pagoda-aerial-composite-bottom.jpg)
H Παγόδα / Photo: slfaherstoryproject.org
«Νομίζω ότι είναι σημαντικό οι ιστορίες των γυναικών να μη χαθούν»
Τα εγκαίνια της Παγόδας πραγματοποιήθηκαν στις 19 Νοεμβρίου 1977, λίγους μήνες μετά την Ανίτα Μπράιαντ, την αντι-ομοφυλόφιλη ακτιβίστρια, που έκανε επιτυχή εκστρατεία για την κατάργηση ενός διατάγματος κατά των διακρίσεων των ομοφυλοφίλων στην κομητεία Ντέιντ της Φλόριντα.
Ακόμα και όταν αναζητούσαν νέους τρόπους ζωής με τους δικούς τους όρους, οι λεσβίες φεμινίστριες τροφοδότησαν την κοινωνική και νομική πρόοδο για περιθωριοποιημένους ανθρώπους – μεταξύ άλλων και στο Νότο.
Αλλά το Southern Lesbian-Feminist Activist Herstory Project, το οποίο άνοιξε το δρόμο στη Norman για να γράψει την «Παγόδα», ξεκίνησε όταν μια φίλη της Norman, μια συγγραφέας γνωστή ως Merril Mushroom, παρατήρησε ότι αυτές οι προσπάθειες έχουν μείνει σε μεγάλο βαθμό ανεπίγνωστες.
«Νομίζω ότι είναι σημαντικό οι ιστορίες των γυναικών να μη χαθούν», δήλωσε η Norman, «ειδικά όταν οι ιστορίες τους είναι τόσο ενδιαφέρουσες».
«Κάποιος πρέπει να γράψει τη μυθιστορηματική εκδοχή»
Παρόλο που δεν επισκέφθηκε την Παγόδα παρά μόνο μετά την ακμή της, η Norman ήταν ευαίσθητη στο γεγονός ότι έγραφε για τις δικές της συνομήλικές της. Κατά καιρούς δούλευε πάνω στο βιβλίο από το εξοχικό σπίτι της Carney στην Παγόδα, το οποίο εξακολουθεί να ανήκει στην Carney μέχρι σήμερα.
«Σκέφτομαι συνέχεια ότι κάποιος πρέπει να γράψει τη μυθιστορηματική εκδοχή», δήλωσε η Norman. «Έπρεπε να παραλείψω πολλά που ίσως ήταν πολύ προσωπικά για να τα συμπεριλάβω».
*Αρχική φωτό: Η Barbara Lieu, αριστερά, και η Lavender Lieu ποζάρουν ως τουρίστριες το 1988. Η Graphics Ink, μια λεσβιακή επιχείρηση, παρήγαγε αυτή την καρτ ποστάλ που πωλούνταν σε καταστήματα δώρων στο Σεντ Ογκουστίν της Φλόριντα (Nancy Hovater).
*Με στοιχεία από washingtonpost.com